طرح تحقیق که در محافل دانشگاهی و تحقیقی به اصطلاح«پروپزال» نیز گفته می شود،برنامه و نقشه ی پژوهش است که مبتنی بر آن، محقق، مراحل و شیوه ی انجام کار را مشخص می کند.در قیاس ؛داشتن طرح برای تحقیق مانند ترسیم نقشه ی یک سازه یا بنا می باشد که قبل از ورود به کار اجرایی، بر اساس دانسته های مرتبط ترسیم و تصویر می شود. همانگونه که در ساخت و بنای سازه ها(ساختمان،پل، جاده و...) نداشتن طرح و نقشه، باعث سردرگمی،ابهام و به هم ریختگی می شود، در تحقیقات علمی نیز، نداشتن چشم انداز و برنامه ی کاری، چنین وضعیتی را رقم می زند . این امر بویژه در حوزه های علوم اجتماعی که مفاهیم مشترک بسیاری با «فهم و زبان عامه» دارد،مصداق بیشتری دارد. در واقع ؛طرح تحقیق، تشریح فرایند کار است که در تحقیقات علمی به صورتی مشترک، از طرح سوال یا فرضیه در ذیل یک عنوان مشخص شروع می شود و باتوصیف چشم انداز راهنما(Theory) و روش تحقیق(Methodology) ادامه می یابد و در نهایت با مشخص کردن شیوه های معتبر تجزیه و تحلیل یافته ها پایان می یابد. در واقع یکی از تفاوت های اساسی تحقیق در تخصص های علوم اجتماعی و نظرگاههای عامه، از همین جا ریشه می گیرد و در صورت پایبندی محقق به آن ،می تواند باعث تمایز و البته برتری نوع نگاه او در مقایسه با دیگران باشد.در این میان ذکر یک نکته نیز ضرورت دارد ؛به این صورت که؛ ممکن است در فرایند تحقیق علمی، مبتنی بر آگاهی های جدید، طرح تحقیق اولیه دچار قبض و بسط گردد ،ولی چنین کم و زیاد شدن هایی در درون همان چارچوب کلی اولیه قرار می گیرند.
مبتنی بر چنین آموزه هایی ،اولین گام برای انجام درست یک تحقیق ،تدارک دیدن یک طرح مناسب برای به انجام رساندن آن است.بر این اساس در ادامه ی مطلب، یک طرح مقدماتی و اولیه (پروپزال 2 برگی) ارایه می گردد ، این نمونه، صرفاً برای استفاده ی دانشجویان پیام نور پل دختر ارایه می شود که در ترم جاری (نیم سال اول 1390-1391)، در س کار تحقیقی (پایان نامه ) را با اینجانب گرفته اند .ضمن اینکه ، این نمونه، مبتنی بر موضوعات خاص و فرایند کار در آنها می باشد و برای کلاس های دیگر توصیه نشده است. در قسمت ها ی بعدی موضوع ،نمونه هایی از فرمت های کاملِ «طرح تحقیق»(پروپزال) نیز آورده می شود،که محقق می تواند طرح تحقیق یا «پروپزال» خود را بر اساسِ ترکیب مناسبی از آن موارد تکمیل نماید.
